Samsung 970 EVO Plus 1TB NVMe SSD İncelemesi ve Derinlemesine Analizi

Değerli mmooyun.com kullanıcıları, bilgisayar toplarken bütçenin aslan payını genelde ekran kartına ve işlemciye ayırıp, depolama birimini “şimdilik iş görsün” diyerek arka plana atarız. Ben de sistemimi ilk kurduğumda tam olarak bu hatayı yapmış ve bütçe kısıtlamaları yüzünden klasik bir SATA SSD ile yola çıkmıştım. İlk başlarda mekanik diskten (HDD) geçtiğim için o 500 MB/s hızlar gözüme uçak gibi geliyordu. Fakat zamanla, özellikle video düzenleme yazılımlarında proje dosyaları şiştikçe ve oyunların boyutları devasa rakamlara ulaştıkça, o bekleme süreleri ciddi bir sabır testine dönüştü. Hele ki Visual Studio gibi ortamlarda devasa kaynak kodlarını (source) derlerken veya ağır oyun motorlarında çalışırken binlerce ufak dosyanın aynı anda okunup yazılması gerekiyor. İşte SATA SSD’nin tıkandığı, nefesinin yetmediği yer de tam olarak burası.

Uzun araştırmalarım sonucunda, salt hızdan ziyade stabilitesi ve ömrüyle kendini kanıtlamış olan Samsung 970 EVO Plus 1TB modeline geçiş yaptım. Gelin bu yükseltmenin kağıt üzerindeki rakamlardan ziyade, günlük kullanımda ve ağır iş yüklerinde hayatı nasıl değiştirdiğine yakından bakalım.

Kutu İçeriği ve Montaj Deneyimi

Kutuyu elinize aldığınızda “buna mı bu kadar para verdim” hissiyatı uyanıyor çünkü içinden sadece o sakız kutusu büyüklüğündeki NVMe SSD çıkıyor. Ekstra bir vida veya montaj aparatı yok. Eğer anakartınızın kutusundan çıkan o minik M.2 vidasını (standoff) kaybettiyseniz montaj öncesi bir bilgisayarcıya uğramanız gerekebilir. Benim anakartımda yuva boştu ve vidası üzerindeydi. Saniyeler içinde yuvaya oturtup montajı tamamladım.

Burada çok önemli bir teknik detay var: Alışveriş yapmadan önce anakartınızın kitapçığına mutlaka göz atın. Üzerindeki M.2 yuvası eski nesil bir SATA M.2 mi yoksa NVMe (PCIe) destekli mi kontrol edin. Eğer sadece SATA destekliyse, bu diski alsanız bile kullanamazsınız veya anakart hiç görmez.

Sistemi açtığımda Windows diski anında tanıdı. Temiz bir formatın ardından direkt Samsung Magician yazılımını kurdum. Piyasada birçok SSD’nin kontrol yazılımı adeta çöp gibidir, sistemi yorar. Ancak Magician gerçekten çok temiz, sade ve işlevsel bir arayüze sahip. Buradan diskin sağlık durumunu (TBW ömrünü), anlık sıcaklığını takip edebiliyor ve performans optimizasyonlarını (Over-Provisioning) tek tıkla yapabiliyorsunuz.

Performans Sıçraması ve “DRAM” Gerçeği

SATA SSD’nin saniyede 500 MB okuma hızından, 970 EVO Plus’ın 3500 MB/s okuma ve 3300 MB/s yazma hızlarına geçmek kağıt üzerinde 7 katlık bir fark demek. Ama bu soyut rakamlar pratikte ne ifade ediyor?

Eğer amatör veya profesyonel olarak Premiere Pro, After Effects gibi yazılımlar kullanıyorsanız, o devasa 4K video dosyalarını timeline (zaman çizelgesi) üzerine attığınızda takılmadan, anında önizleme yapabilmek paha biçilemez bir rahatlık. Proje açılış sürelerim yarı yarıya kısaldı. Yüzlerce GB’lık fotoğraf ve medya arşivimi taratırken klasörler anında tepki veriyor.

İşin oyun tarafına gelirsek; yükleme ekranlarına bakarak kahve yudumlama devri bitti. Çevrimiçi oyunlarda haritaya ilk yüklenen, maça arkadaşlarından saniyeler önce giren kişi siz oluyorsunuz. Açık dünya oyunlarında haritada hızlı seyahat ederken kaplamaların geç yüklenmesi (texture pop-in) sorunu da tamamen ortadan kalkıyor.

Bu diskin en büyük sırrı ise içinde barındırdığı 1GB LPDDR4 DRAM önbelleği. Piyasada çok ucuza satılan NVMe SSD’lerin neredeyse tamamı DRAM-less (önbelleksiz) olarak üretilir. Önbelleği olmayan bir diske 50 GB’lık bir dosya kopyalamaya kalktığınızda, ilk 5-10 saniye hız çok yüksektir, ancak sonrasında hız bir anda 100-200 MB/s seviyelerine çakılır. Samsung’un kullandığı akıllı Phoenix kontrolcü ve DRAM sayesinde, devasa veri transferlerinde bile o 3000 MB/s hızların dibine kadar sömürüldüğünü, hızın stabil kaldığını görüyorsunuz.

Rakiplerle Karşılaştırma ve Fiyat Analizi

Şu anki güncel piyasada 1TB kapasiteli 970 EVO Plus, 3000 TL ile 3500 TL bandında bir fiyata sahip. Peki muadilleri ne durumda?

• Kingston NV2 / A2000 Serisi: Piyasada çok daha ucuza (yaklaşık 2000-2300 TL bandında) bulunabilen modeller. Ancak bu disklerde genellikle daha kısa ömürlü QLC NAND yongaları kullanılır ve içinden hangi kontrolcünün çıkacağı biraz şans işidir. Bütçeniz çok darsa alınabilir ama uzun vadeli veri güvenliği için Samsung’un TLC V-NAND mimarisi çok daha güvenilirdir.
• WD Blue SN570 / SN580: Fiyat olarak Samsung’a çok yakın rakipler. Oldukça başarılı diskler olmalarına rağmen, bahsettiğim DRAM önbelleği bu modellerde bulunmuyor. Günlük web gezintisinde farkı anlamazsınız ama büyük boyutlu video render işlemleri veya devasa veritabanı sorgularında Samsung’un DRAM avantajı tozu dumana katıyor.
• Crucial P3: Yine uygun fiyatlı bir alternatif ancak o da QLC yonga kullanıyor ve TBW (Yazma Ömrü) garantisi Samsung’a kıyasla çok daha düşük.

Sıcaklık Yönetimi ve Throttling (Darboğaz)

Yüksek hız, beraberinde yüksek ısıyı getirir. NVMe SSD’lerin en büyük düşmanı ısınmadır. Eğer disk 75-80 derecelerin üzerine çıkarsa, kendini korumak için hızını otomatik olarak düşürür (Thermal Throttling).

970 EVO Plus’ın üzerindeki etikette bakır bir katman var ancak ağır yük altında bu tek başına yeterli olmuyor. Benim anakartımda dahili bir M.2 soğutucu (heatsink) bloğu yoktu. Diski korumak adına çok cüzi bir fiyata kaliteli bir alüminyum soğutucu blok satın alıp üzerine taktım. Bu sayede saatlerce süren kesintisiz render işlemlerinde ve veri kopyalamalarında bile sıcaklık 55-60 derece bandını hiç geçmedi ve zerre kadar performans kaybı yaşamadım. Kesinlikle harici bir soğutucu blok kullanmanızı tavsiye ederim.

Beş yıllık garanti süresi, Samsung’un bu sektördeki tartışılmaz liderliği ve sunduğu stabilite göz önüne alındığında, 970 EVO Plus kendi sınıfının hala kralı diyebilirim. Evet, piyasada PCIe 4.0 hatta 5.0 diskler var ancak hem fiyatları çok uçuk hem de günlük kullanımda o devasa farkları hissetmek çok zor. Eğer yoğun veri işleyen bir geliştiriciyseniz, video kurguluyorsanız, sisteminizin tam potansiyelini görmek isteyen bir oyuncuysanız veya sadece “tıkladığım an açılsın” takıntınız varsa, bu yükseltme harcadığınız her kuruşun hakkını sonuna kadar veriyor.

Site içeriklerimiz ve teknik incelemelerimiz devam edecek, sistem toplama veya donanım yükseltme konusunda aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsiniz!